Beyaz Alev

Yazın kamp yapmak keyiftir, sosyalleşmektir, akşam serinliğinde ateş başında çay içmektir. Ancak hava sıfırın altına düştüğünde, zemin beyaz örtüyle kaplandığında oyun değişir.

Kış kampı artık hobi olmaktan çıkar, saha disiplini ve hayatta kalma mücadelesine bile dönüşür.

Doğada hava sıcaklığı eksi derecelere düştüğünde, yüksek irtifada fırtına çadırın tentesini döverken, botlar donmasın diye tulumun içine aldığınız anlarda doğa size sadece hazırlığınızı sorar.

Kış kampı yapacakların dikkat etmesi gereken hayati detayları bu yazıda alt başlıklar halinde ele alacağım.

1) Kar Üstünde Çadır Kurmak: Zemin Hazırlığı ve Sabitleme

Yazın çadırı atarsınız, dört köşe kazık çakar, beşinci ile bagajı gerdirirsiniz. Kış kampı bunu yaparsanız ilk fırtınada çadırı uçurursunuz. Çadır sabitlemek için yapacağınız adımlar şu 3 adımda ilerlemeli:

• Karı Sıkıştırmak (Pist Yapmak)
• Kar kazıkları ve baton Taktiği
• Kar duvarı örmek

Kış Kampçılığı: Zeminde Karı Sıkıştırmak (Pist)

Kış kampı yaparken, yumuşak karın üstüne doğrudan çadır kurulmaz. Önce hedik veya botlarınızla çadır kuracağınız alanı iyice ezmeli, karı sertleştirmelisiniz. Ezilen kar hemen donarak sert platforma dönüşür. Bu yüzden baştan eğri ve tümsek bırakmamaya da özen gösterin.

Kar Kazıkları ve Baton Taktiği

Standart alüminyum çadır kazıkları kar kampında hiçbir işe yaramaz, yağ gibi kayıp çıkar. Geniş alüminyum kar kazıkları kullanmalı ya da baton, kazma ile gerdirmelisiniz.

Hatta içinize taş veya kar doldurduğunuz poşetleri toprağa/kara gömerek sabitleme yapmalısınız.

Ben kış kampı yaparken, genelde poşet içerisine kar kütlesi alarak çadır içine dizerim. Bunun çadırda eriyeceğini sanmayın, aksine buza dönüyor. Bu yüzden karı olduğu gibi poşete koymak yerine küre şekline getirirseniz hacimsel sıkıntı yaşanmaz. Amaç ağırlık olmasıdır.

Kış Kampı için Kar Duvarı Nasıl Yapılır?

Kış kampı faaliyetlerinde eğer fırtına bekliyorsanız, çadırın rüzgar alan tarafına ya da çadırı tamamen içine alacak şekilde yarımay şeklinde kardan koruma duvarı örmelisiniz. Gergi ipleriyle de bu duvara sabitlemelisiniz.

Kar duvar rüzgarın çadır tentesini yırtmasını ve içeri kar dolmasını engeller. 5 mevsim yüksek irtifa çadırınız bile olsa bunu yapın.

Hatta bagaj alanını daha geniş tutarak tuvalet bölümü oluşturabilirsiniz ki, bu kısma aşağıda detaylı değineceğim.

Kış kapı yaparken ekipte en az 1 kişide kar küreği bulunması gerekir. Kar küre şeklinde kesilerek bloklar taş duvar mantığında dizilir.

Burada önemli detay kar duvarının yüksekliğidir. Çadır üstüne yıkılmaması için, duvar boyu kadar çadır arasında boşluk olmalı ve yükseklik çadır boyunu aşmamalıdır.

İglo ve kar mağararası hakkında diğer yazımı ayrıca okuyabilirsiniz.

2) Dondurucu Soğukta Uyku ve Yalıtım Mimarisi

Kış kampında üşümenin nedeni aslında yanlış tulum değil, yetersiz zemin yalıtımıdır. Toprak ve karın soğuğu, çadırın içindeki havanın soğuğundan daha hızlı vücudunuza geçer.

En pahalı kaz tüyü uyku tulumu da alsanız, altınızdaki mat kötüyse, muhtemelen o soğuğu gece boyunca böbreğinizde hissedeceksiniz. Sabahı da zor edecek ve kaskatı titreyerek kalkacaksınız demektir.

Bu konuyu temel kamp malzemeleri yazımda daha detaylı göreceksiniz.

• Çift Mat kullanımı
• Çadır halısı
• Şişme mat ve yatak sorunları

Çift Mat Kullanımı

Kış şartlarında tek bir mat yetersiz kalabilir. En altta kapalı hücreli bir köpük mat (R değeri yüksek), onun üzerine ise iyi yalıtımlı mat (veya şişme mat) koymak karla aranıza kaymak gibi yalıtım çeker.

Çadır Halısı

Eğer bulabilirseniz alüminyum çadır halısı (çadır altlığı değil değil!) tedarik edin. Bu çok işe yarıyor. Hem yalıtımı artırır, hem çadır içerisinde mat dışında soğuk zeminle temas etmenizi engeller. Organize işlerinizi rahat yaparsınız.

Ancak hafif olmasına rağmen hacimsel olarak yer kaplar. Bu halı, sırt çantalı çadırsız ( bivaklı) trekking yürüyüşlerinde de çok işe yarar.

NOT:

Sokakta evsiz insanların altında kalın karton veya dikdörtgen köpük strafor görmüşsünüzdür. Sadece 1 dolar eden bu basit malzemelerin en kaliteli dağcılık malzemeleriyle yarışacak derecede yalıtım sağladığını da itiraf etmeliyim. Ben yattım, ama böyle bir şeyin asla dağcılık ve kış kampçılığında yeri yoktur.

Kışın Kar Kampında Şişme Mat Hülyası ve Soğuk Hava Tuzağı

Yazın harika konfor sunan standart şişme matlar, kış şartlarında karda hayal kırıklığına dönüşebilir. Çünkü şişme matın içindeki hava, altınızdaki karın ve toprağın etkisiyle hızla buz keser.

Eğer R değeri (yalıtım katsayısı) en az 4.5 – 5 seviyesinde kışlık özel izolasyonlu şişme mat kullanmıyorsanız, gece boyu dondurucu soğuk hava deposunun üstünde yatarsınız.

Üstelik sıfırın altındaki derecelerde matın patlama veya subabının donma riski de cabası…

Bu yüzden kışın risk almamak adına, şişme matın altına mutlaka kapalı hücreli köpük mat sermelisiniz. Yani Klasik mat ile birlikte kullanmalısınız.

Eğer yüksek irtifa kış dağcılığı yapıyorsanız, doğrudan yüksek R değerli kışlık matlara yönelmelisiniz, ama bunlar uyku tulumu kadar pahalı ürünlerdir.

(Çadırsız bivak için kar mezarı açma anım..)

3) Kar Kampı Yaparken Gece Çadırda Üşümemek İçin Ne Yapmalı? (Saha Tüyoları)

Kış kampında gece çadırın içinde dondurucu bir soğukla savaşırken sadece tuluma güvenmek yetmez. Bu yüzden, vücut ısınızı ve çadır içi ortamı doğru yönetmeniz gerekir.

• Sıcak su torbası kullanın
• Aç karnına yatmayın
• Çişinizi Tutmayın
• Yedek kıyafetleri tulumun içine doldurun
• Çadır havalandırmasını kapatmayın
• Tuluma sadece termal içliklerle girin

Bu yazıdan sonra Kamp çadırı seçimi başlıklı makalede konu hakkında çok daha detaylı bilgiler bulacaksınız.

Kış Kampında Sıcak Su Torbasının Faydası (Matara Taktiği)

Yatmadan önce kamp ocağında ısıttığınız sıcak suyu lastik su torbasına koyun. Bunu tulumun içinde ayak ucunuza ve kasık bölgenize yerleştirin.

Kış kampında çantamdan eksik etmediğim demirbaştır. Bu yöntem tulumun içini sabaha kadar fırın gibi tutar.

Aç Karnına Yatmayın

Dağcılık ve kış kampında gerçek soba sizsiniz, yakıtınız da yiyip içtiklerinizdir. Çünkü vücudumuz termostat gibi çalışır. Sindirim sistemi sürekli olarak iç ısı üretir.

Yatmadan 30 dakika önce kuruyemiş, helva gibi yüksek kalorili şeyler atıştırmak ve yanında 1 2 bardak çay içmek gece boyu sıcak kalmanızı sağlar. Fakat insanlar gece tuvalet ihtiyacı olacağını düşünerek yiyip içmeyi erken keser.

Asla Çişinizi Tutmayın

Gece soğukta tulumdan çıkmak zor gelse de, çişi tutmak veya büyük tuvaleti yapmadan içinde bekletmek vücudun yoğun enerji harcamasına neden olur. Hem rahatsız yatarsınız, hem de daha hızlı üşümenize yol açar. Çünkü beden mesanedeki sıvıyı sıcak tutmak için çabalar.

Ayrıca gece tuvalet için kalkıp dışarı çıkmak gerçekten sinir bozucudur. Dışarının soğuğunu getirip tuluma girdiğinizde eski sıcaklıktan eser kalmaz, tekrar ısıtmak ve uykuya dalmak uzun sürer.

Yedek Kıyafetleri Tulumun İçindeki Boşluklara Doldurun

Kış dağcılığı ve kar kampı yaparken tulumun içinde kalan boş hava daha geç ısınır. Gece giymediğiniz kuru kıyafetlerinizi tulumun ayak ucundaki ve kenarlarındaki boşluklara tıkıştırın. Hem yalıtımı artırır, hem de boş havanın soğumasını engeller. Yani bir taşla iki kuş patlatırsınız.

Çadır Havalandırmasını Asla Tam Kapatmayın

Kış ayları kamp yaparken, “Soğuk girmesin” diye çadırın tüm havalandırma pencerelerini kapatmak yapılan en büyük hatalardan biri. İçeride biriken nefesinizin nemi çadır tentesinde donar ve gece üzerinize yağmurlama yaparak tulumunuzu ve her şeyi ıslatır.

Tulumun İçine Kat Kat Giyinme Hatası

İnsanlar soğuktan korkup tulumun içine montla, kalın kazaklarla girer. Bu, genellikle acemi kampçıların düştüğü hatadır. Kat kat giyindiğinizde terlersiniz; ter tulumun içinde soğur, tulumdan çıktığınızda dışarının soğuğuna karşı tamamen korunaksız kalırsınız.

Tuluma sadece temiz, kuru termal içlikleriniz ve çoraplarınızla girin. Çünkü içeriyi ısıtacak asıl şey kendi vücut ısınız. Ancak sıfırın çok altında aşırı soğuk şartlarda kaz tüyü kıyafetlerle girilir.

Nefes Taktiği

Kış kampçılığı yaparken, gece üşüdükçe başınızı tulumun tamamen içine gömmeyin. Bu hatayı ilk yıllarda ben de çok yapmıştım.

Nefesinizden çıkan nem tulumun iç yüzeyinde birikir, ıslatır ve ilerleyen saatlerde sizi çok fazla üşütür. Hatta yüksek irtifa dağcılığında risklidir.

Ağız ve burun bölgesi her zaman dışarıda veya uygun bir boşlukta kalmalı. Başınıza sizin rahatsız etmeyen ince bere veya buf takın.

Suyun Donması ve Kamp Mutfağı Mücadelesi

Kışın doğadaki en büyük dertlerden biri su. Her yer suyla (karla) kaplıdır ama içecek su bulamazsınız.

Kar Suyu Eritme Tüyosu:

Kar kampı yapıyorsanız, sahada kar eriterek su elde etmek sanıldığı kadar kolay değil. Cezveye veya tencereye doğrudan kar doldurursanız altı yanar ve su acılaşır.

Tencerenin dibine önce bir miktar sıvı su koyup karı öyle ekleyin.. Ayrıca eriyen kar suyunun mineral değeri de yoktur. Vücuttan tuz çalmasın diye içine mutlaka bir tutam tuz veya çay/çorba eklemelisiniz.

Piyasada bun için özel mineral tabletleri de var, aldım ama nedense hiç kullanmadım. Çünkü kar eriterek elde ettiğim suyu, genellikle sürekli çay, çorba, limonata yaparak kullandım.

Gaz Kartuşu Soğukta Çalışmaz

Bütan/propan gaz kartuşları sıfırın altındaki derecelerde donabilir ve özellikle yüksek irtifada bulunuyorsanız basıncını kaybedebilir. Burada içeriğinin saf olup olmaması önemli.

Dağda ocağı yanmayanın da ocağı söner...

Su eritemez, yemek yapamaz ve ısınamazsınız. Kısacası zirve faaliyetini iptal ederek aşağı intikal etmenize neden olur.

Bu yüzden standart bütan gaz kartuşlarınızı gece mutlaka çantaya, uyku tulumunun içine, ayak ucunuza vb alarak vücut ısınızla korumalısınız.

Eğer ekstrem kış şartlarında ve yüksek irtifada kamp yapıyorsanız, sıvı yakıtlı (benzinli) ocaklar tercih edebilirsiniz. Ancak bunların kullanımı deneyim gerektirir.

Kış Kampı Yaparken Bot, Matara ve Yiyecekleri Koruma

Sabah uyandığınızda botlarınızın taş gibi donduğunu görmek berbat bir şey. Botlarınızı bir poşete sarıp çadırın içine ( tulumun ayak ucuna) almalı, su mataranızı da ters çevirerek saklamalısınız. Çünkü su üstten donmaya başlar, ters çevirirseniz kapağı donmayacaktır.

Kış kampçılığında hava soğuk olduğu için yiyecek saklamak ne kadar kolay gibi gelse de, donma riski olacaktır. Bu yüzden faaliyete göre yiyecek seçimini iyi yapmalı ve korunaklı saklamalısınız.

Kış Kampında Zihinsel Disiplin

Yüksek irtifa dağcılığı veya Kış kampçılığı fiziki güçten ziyade zihinsel irade oyunudur.

Çadırın içindeki sıcak alandan çıkıp dışarıda tuvalet ihtiyacını karşılamak, dondurucu rüzgarda ocak yakmaya çalışmak veya ıslak eldivenlerle mücadele etmek insanı zihnen yorar.

Özellikle organize işlerde sürekli eldiven tak çıkar yapmak zorunda kalırsınız.

Dağcılıkta zirve tırmanışı için beklerken, dışarıda tipi ve fırtına olduğunda saatlerce, hatta günlerce çadırda kalmanız gerekebilir. Yeri gelir, her iki tuvaletinizi de çadırdan çıkmadan içeride yapmak zorunda bile kalacaksınız.

Bu detay kulağınıza garip geliyor ama kış dağcılığında sıkça yaşanıyor. Hatta Outdoor mağazalarında bunu için tasarlanmış kaplar bile satılıyor.

Eğer konfor arıyorsanız kışın dağa gitmeyin. Ama dondurucu kış gecesinin ardından çadırın fermuarını açıp, elinizde tüten sıcak çay bardağıyla karlı zirvelere bakmanın verdiği gurur ve özgürlük hissini de başka yerde tadamazsınız.

Kış kampı, dağcılık seviyesine geçmeden önce insanın kendi sınırlarını gördüğü en sert ve en dürüst aynadır.

Hayatın doğada koşullara karşı insanın sabrını ve dayanma gücünü de eğitip olgunlaştırır.

Tüm özgün içerikler için, Outdoor kategorisini ziyaret edebilirsiniz. TDF eğitmeni değilim, burada yer alan bilgiler kişisel saha deneyimine dayanır.