Beyaz Alev

Ardiyeye bir şey almaya çıktım. Ne almaya çıktığımı da hatırlamıyorum zaten, çünkü kapıyı açar açmaz gözüm bir yere takıldı ve geri kalan her şey uçup gitti.

Bizim ardiye, çatıyla daire arasında kalmış dar, uzun bir oda. Tavanı eğik, başını eğmeden yürüyemezsin. Ne lazım değilse oraya gider, ne kaybolduysa orada bulunur.

Aslında bulunduğu da söylenemez. Aradığın şeyi değil, aramadığın şeyi bulursun. Son zamanlarda bana iyi hediyeler vermeye başladı bu çatı ve ardiye odası. Geçenlerde eski günlüklerimi çıkardı, şimdi de bunu.

En dipte eski bir dolap duruyor. Bir ayağı kırık, kim bilir kaç yıldır. Biri o kırık ayağın altına bir şey sıkıştırmış ki dolap devrilmesin.

Eğildim, baktım; lan bu taş o taş!

Kahkahayı patlattım ardiyede tek başıma.

Açık gri, kenarları kararmış, bir köşesi kırık bir soba taşı. Otuz yıl. Ne otuzu lan, belki kırk yıl geçmiş, yahu kararmış yerler bile aynı yerinde duruyor. Sanki dün akşam sobadan almışız.

Biz öyle Sobalı evde büyüdük. Kömür sobası. Kış geceleri yatmadan önce bu taş sobanın üstüne konurdu ısınsın diye. Kızınca bir havluya sarılır, yatağa girerdi, tabii ufak bir yanık kokusu eşliğinde.

Önce ayak ucuma. Ayaklar ısınınca bu sefer sırtıma. Fırın gibi yapardı vallahi soğuk yorganın altını kış mevsiminde. Ayaklarımı ona yapıştırır, uykuya öyle dalardım.

Çoğu gece annem ısıtırdı, havluya kendi sarardı. Bazen de ben. Kendim yaptığım gecelerde biraz daha büyümüş hissederdim kendimi.

Havlunun rengini düşünüyorum şimdi. Sararmıştı galiba. Ya da krem rengiydi de bana mı öyle gelirdi, bilemedim.

Hafıza böyle şey işte, taşın kararmış yerlerini otuz kırk yıl sonra bir bakışta tanıyorsun, ama her gece eline aldığın havlunun rengini çıkaramıyorsun.

Eski Yatak Isıtma Yöntemleri ve Sobalı Evler

Bizde bu işi soba taşı görürdü. Ama kalorifer yokken herkes kendi yöntemini bulurdu. Taş kedi gibi ısıtırdı insanı. Soba yoksa da ocakta ısıtılıp sarılırdı.

Kimi evde lastik torbalar vardır ki, ağzını sıkıca kapatıp bir beze sarılır. Gerçi hala yapıyoruz bunu.

Bazıları da yorganı yatmadan önce sobanın karşısına serer, ısınınca üstüne çekerdi. Soğuk çarşafa girmenin ilk anı, kış gecesinin en zor saniyeleriydi zaten ve bu süreyi kısaltmak için ne gerekiyorsa yapılırdı.

Renkli sıcak su torbaları zaten başka âlem. Ama altımda patlar genelde. Bu yüzden yatak ısındıktan sonra kenara kaldırırım, patlayan bir torba yanık demek.

Yahu babaannem bile sırf onun ağzını açamaz. Ziyarete gittiğimde kettle’da kaynattığı suyu içine koymak için beni mutfağa çağırır, ya da torbasını uzatır, açar veririm. Nasıl sıkıca sıkıyorsa ağzını, anlamış değilim.

Bunları anlatıyorum diye kimse de sıcak taşla yatağa girmeye kalkmasın. Bu taş o yılların hikâyesi, bugünün tavsiyesi değil. Anadolu köylerinde kış geceleri nerede petek, elektrikli yatak, battaniye.

Kenarı Kırık Taşım

Kenarı o zaman da kırıktı bu taşın. Şimdi de kırık. Değişen bir şey yok. Değişen biziz.

Taşı oradan almam lazımdı. Ama dolap da devrilmesin. Etrafa baktım. Bir patates çuvalı vardı köşede. Manyak gibi gittim, çuvaldan birkaç patates aldım, dolabın ayağının altına sokmaya çalıştım.

Patates yuvarlak, dolap ağır, patates kaçıyor. Bir tanesi dolabın altından fırlayıp ardiyenin öbür ucuna kadar yuvarlandı. Olmayacak. Baktım ki olmayacak.

Sonra saksı toprağı geldi aklıma. Bir poşete doldurdum, ağzını bağladım, dolabın altına ittirdim. Toprak yayıldı, ayağı kucakladı. Dolap durdu.

Taşı yavaşça çektim. Şimdi koca dolap, bir poşet saksı toprağına emanet. Gerçi bu eski dolabında ne halta yaradığı belli değil, kuru kalabalık ve boşa yük.

Kaybolan Bir Şeyi Bulamamak

Taşı elimde evirip çevirirken aklıma başka şeyler geldi. Ömrüm boyunca aradığım ama bir türlü bulamadığım şeyler.

Hepimizin vardır. Makineden çıkınca çamaşır sepetinde kaybolan çorap teki. Ceketin cebine koyduğun halde hiçbir cepte çıkmayan bir nesle. “Kenara kaldırdım” dediğin, kenarın neresi olduğunu bir daha hiç bulamadığın kıyafet.

Onları aradığım yerlerde hiç bulamadım. Belki bir gün bu ardiyede, başka bir şeyi ararken, bir dolabın altından çıkıverirler. Bu ardiye öyle bir yer çünkü. Aradığını vermez, ama unuttuğunu er geç bir gün mutlaka önüne koyar.

Kış Geceleri Yatağı Isıtan Günler

Ardiyenin tozlu zeminine oturdum. Taş bana bakıyor, ben taşa.

“Ne oldu sana be?” dedim. “Sen benim ayaklarımı ısıtırdın. Şimdi bir dolabın ayağı mı oldun?” Taş cevap vermedi tabii. Ama ben ona bir ses verdim, o da konuştu.

“Sen de büyüdün, kömür sobası da gitti. Kaloriferler geldi, kimse beni ısıtmadı bir daha. Bir süre bir köşede bekledim. Sonra biri beni dolabın altına koydu. İlk başta gücüme gitti, itiraf edeyim. Çocuk ısıtan bir taştım ben, şimdi bir dolabın ayağı.

“Ama sonra düşündüm. Çocukken sen de beni ayağının altına koyardın. Şimdi de bir dolabın ayağının altındayım. İş aynı iş aslında. Biri ayakta dursun diye altına giriyorum. O zaman uyusun diye, şimdi devrilmesin diye.

“Sen daha bebektin, ben babanın babaannesi Budidi’yi de ısıtırdım. Kırık kenarımı soruyorsun ya hep. O kenar kırıkken de seni ısıttım, kırıkken de bu dolabı taşıdım. Kırık olmak işe yaramamak değil ki.”

Bunu ona ben söyletiyorum, biliyorum. Ama ardiyenin sarı ışığında, elimdeki soğuk taş gerçekten bir şeyler söylüyormuş gibi geldi.

Ne Yapacağım Şimdi?

Taş hâlâ elimde, yapışıp kaldı, bir türlü bırakamadım. Geri mi koyayım dolabın altına? Ayıp olur, emekli olmuş adamı yeniden işe sokmak gibi.

Odama mı alayım? Kalorifer var evde, sobaya koyamam ki. Bir rafa mı kaldırayım? Taş rafta durunca bir eşya oluyor, anısı ölüyor sanki.

Bilmiyorum. Henüz karar vermedim. Ama şunu biliyorum. Bir gün birisi bu ardiyeyi temizlerken gri, kenarı kırık, kararmış bir taş bulacak ve onu çöpe atacak.

Taş bu sonuçta. Kim bilecek ki bir çocuğun kış gecelerini ısıttığını. Bu yüzden belki de bu yazı, bu taşın tek mezar taşı.

Benzer içerikler: Ahırda ineklerle ısınma nostaljisi ve Köyde Çocukluk Anıları diğer kategoride.