Beyaz Alev

İnternetten alışveriş yapmak artık ekmek, su almak gibi bir şey oldu. Telefona iki tık tık yapıyoruz, ertesi gün mal kapıda.

İyi, güzel de; ekran arkası derya deniz, bazen kurtlar sofrası. Süslü fotoğraflara, %50 çığırtkanlıklarına aldanıp parasını çarçur eden, kargodan gelen paketi açınca hüsrana uğrayan çok insan var. Çünkü bilinçli tüketici olma yolunca çok iyi değiliz.

Bedava Peynir Sadece Fare Kapanında Olur!

İnternette gezinirken bir bakıyorsunuz, piyasası 10 lira olan ürün başka ilanda 5 liraya satılıyor. Altında “Flaş kampanya, şok fiyat” yazıyor.

Hemen eliniz sepete gidiyor değil mi? Yapmayın.

Bir malın, kullanılan malzemenin ederi vardır. Eğer ürün değerinin çok altındaysa, ya malzemesinden çalınmıştır, ya merdiven altı çakma üründür. Yarın elinizde patladığında karşınızda muhatap bulamazsınız.

İnternette ucuza mal aldığını sanıp sevinenler, genelde iki gün sonra çöpe atıp doğrusunu almak için tekrar para ödeyen insanlar.

Özellikle elektronik ya da ev tadilatı ürünlerinde ucuz etin yahnisi internette yenmez. Fare kapanındaki peynir sadece fareyi kapana sıkıştırmak içindir. İnternetten de alsanız üç kuruş fazla verip mantıklı olana yönelin.

Sadece Yıldızlara Değil, Yorumların Rengine Bakın

Alışveriş yaparken hemen ürünün altındaki beş yıldızlı yorumlara bakıp gaza geliyoruz. Yahu durun bir dakika. Bu piyasada sahte sahte yorum dediğimiz bir sektör var. Parayı bastıran, bot hesaplara kendi ürününü övdürüyor.

Peki, gerçeği nasıl anlayacağız? Gidin ve iki yıldız veren dertli müşterilerin ne yazdığını okuyun. O yorumlar basmakalıp teşekkür mü, yoksa gerçek bir hikaye mi anlatıyor? ona bakın.

Adam ürün yorumlarına eğer “Kargo geç geldi” diye bir yıldız vermişse, bu tolere edilebilir, lokal bir aksamadır, suç kargocudadır. Veya satıcı o an yoğundur.

Fakat birden fazla kişi “Malzeme kalitesiz, beden ölçüsü tutmuyor, satıcı ilgilenmiyor” yazmışsa zaten arkanıza bakmadan çıkın sayfadan.

Malın kalitesini övenlerden ziyade, canı yananların ne dediği gerçeği önemli. Ancak her olumsuz yorumun arkasında yatan nedeni bilemezsiniz. Bazen birileri gelip kendi hatasını satıcıya atmak istiyor olabilir.

Bunu internet alışverişinde zor müşteri yönetimi adlı yazımda da gerçek hikayelerle kaleme almıştım.

Pazaryerlerine Bakın ve Mağazayı Google’da Aratın

Meşhur alışveriş sitelerinde bir ürün beğendiniz diyelim. Satıcının adına bakın. Orada mağaza adı yazar. Hemen pazaryerinden çıkın, Google amcaya girin, satıcının kendi internet sitesi var mı diye bakın.

Çünkü pazaryeri online e ticaret platformları esnaftan astronomik komisyonlar keser. Onlar da mecburen bu komisyonu ürünün fiyatına yansıtır.

Eğer esnafın kendi web sitesini bulursanız, aynı ürün kendi dükkanında %15 daha uygundur. Hem paranız cebinizde kalır hem doğrudan muhatap olursunuz.

Hakem Heyetine Koşan Müşteri Nerede Zararlı Çıkıyor?

Bugün internet alışverişinde bildiğimiz pazaryerlerinden mal alıp sorun yaşayan binlerce insan var. Derdine derman bulamadığı için Tüketici Hakem Heyetlerinin kapısını aşındırıyor.

Müşteri pazaryerinden sipariş veriyor, bir süre sonra usulsüz iade etmeye çalışıyor. Talep reddedilip ürün geri gönderildiğinde ise hemen Hakem Heyetine koşuyor. Sonuçta olan yine müşteriye oluyor.

Tüketici Hakem Heyeti sonucu genelde aylar sürüyor. Mağdur müşteri sürekli yükselen piyasa fiyatları yüzünden zarar görüyor.

Halbuki inada bindirmek yerine, satıcıyla düzgün bir dille konuşup ortak çözüm talep edebilir. Günün sonunda hem zamandan kazanacak hem karlı çıkacak.

Gerçek esnaflık da bilinçli tüketici olmak da klavye arkasından zıtlaşmakla değil, doğru iletişimle olur. Satıcıların bir kısmı maalesef hızla çözülecek işi yokuşa sürmesi sorunu derinleştiriyor.

Sipariş Öncesi Şunlara Mutlaka Dikkat edin

Günümüzde internetten alışveriş yapmak kolay. Ancak sipariş vermeden önce bakmanız gereken detaylar var.

• İnternetten bir şey alırken, ne aldığınızı bilin ve araştırın.
• Sadece yıldızlı yorumlara aldanmayın.
• Ürün açıklamalarını ve detayları okuyun, satıcıyı Google’da araştırın.
• Yetkili, güvenilir ve marka otoritesi olan satıcıları tercih etmeye özen gösterin.
• Fiyat araştırması yaparken ürünün neden piyasa altında veya üstünde olduğunu öğrenin.
• Fiyatı baştan araştırın. Siparişi verdikten sonra başka yerde daha ucuzunu görüp ürünü iade etmek ve diğer yerden almak hoş değil. Bu eminim size de yakışmaz. Giren girmiş, çıkan çıkmıştır.
• Maddi değeri yüksek, içeriği hassas veya kargoda taşınması narin ürünlerde şüpheli fiyatlara kanmayın.
• Alacağınız malı mümkünse önce fiziki bir mağazada görüp test edin, ardından internet konforuyla sipariş verin. Ben hep böyle yapıyorum.
• Sağlık ürünlerini riske atmayın; Kesinlikle eczane veya yetkili medikal firmalardan alın. İnternetten kaynağı belirsiz performans artırıcı ürün sipariş edilmez. 🙂
• İnternette önünüze düşen tatil paketlerini satın alırken fiyatın mantık sınırlarını düşünün. Gördüğünüz cazip fiyatı, doğrudan otelin veya turizm acentesinin kendisinden teyit edin. Siz kendinizce kazançlı çıktığınızı düşünürsünüz, ailecek oraya gittiğinizde çifte rezervasyon veya hiç rezervasyon olmadığını görürsünüz. İnsan parasına mı yansın, mağduriyetine mi?

İnternet dünyası büyük pazaryeri, ama eski usul esnaf uyanıklığı da şart. Ticaret sitelerinde çekilip filtrelenmiş fotoğrafın süsüne, fiyatın ucuzluğuna bakmayın. Malın arkasındaki ustaya, markanın dürüstlüğüne yatırım yapın.

Özellikle sosyal medya bağımlılığı ve Facebook reklamları ile önünüze düşen ürünlerde, alışverişi sadece klavyeyle değil, aklınızla yapın. Aldığınız mal çöp değil, eşya olsun.

Kapıda Ödeme Güvenli mi?

Hayır, değil. Adam bilgisayarda oynanmış görseller ve gerçekle alakası olmayan verileri açıklamaya giriyor. Şeffaf kargo, kapıda ödeme gibi cazip gelen ifadeleri de girmişler. Siz malı kapıda ödemeli alıyorsunuz ama parasını ödemeden o paketi açamıyorsunuz.

Bu işlerin içinde olduğum halde daha geçen ay başıma geldi; Bir açtım, satın aldığım ürün yerine beş kuruş etmez malı yollamışlar. Aynı numaradan adamlara ulaşamıyorum, farklı telefonla arayınca da ‘çapraz kargo olmuş’ diyorlar.

‘Tamam hocam, insanlık halidir. O halde size iade ediyorum doğrusunu gönderin’ dedim. Bir kod verdiler, kargoya gittim çalışmıyor.

Sonra yine aradım, o numaradan da ulaşamadım, engeli basmışlar. Hani ararsın, karşındaki müsait değildi, açamaz hemen. Ancak engellemek de nedir!

Faturamı isteyeceğim, yok. Fatura olmadan şikayet de edemiyorsun. Yine de şikayet ettim; bana arka planda fatura kesmişler ama alakasız farklı bir ürüne kesmişler. Gönderdikleri veya sipariş ettiğim şeyle ilgisi yok.

Yani mantıkları şu; eğer Hakem Heyeti beni haklı bulsa da faturada yer alan mal neyse satıcı onu gönderecek güya.

Şimdi diyeceksiniz ki çapraz kargo olabilir, hatalı gönderim de olabilir. Eyvallah, tabii ki de olabilir, ama satıcı her aradığın numarayı engelliyorsa bu kasıtlı yapılmış dolandırıcılığa girer.

O yüzden, kapıda ödeme şeffaf kargo gibi ifadelere güvenmeyin. Kapıda ödeme denen şey sizi korumuyor, paketin şeffaf olması da bir şey ifade etmiyor. Kutuyu görüyorsunuz, içinden başka şey ya da teşhir ürün çıkıyor.

Not:

Bu yazdıklarım internet satışında güvenlik üzerine. Fakat gerçek fiziki satışlarda da yaşanıyor.

Bir kaç yıl önceydi; internette elektronik şeylere güvenemeyince mağazadan kapalı kutu cihaz aldım. Ambalajı satıcının yanında açmasam içinde eksik aksesuar çıktığını ispatlayamazdım.

O da aslında tesadüfen oldu. Acil kullanmam gerektiği için ödeme yapar yapmaz yanlarında açmıştım. Tabii hemen değiştirdiler ve şaşırdılar. Bazen fabrikasyon hatalar da olabiliyor.

Sık okunan diğer yazım; Yapay zekanın gelecekte mesleklere etkisi ve ne yönde ilerleyeceği..