Hafta sonu harlı kömürün başına geçip çatır çutur mangal yapmak yaşam felsefesidir. Marifet etleri ateşe atıp aç karnını doyurmak değil, terapiyle dumanın etrafında hayatı yavaşlatma sanatıdır.
Geçenlerde ormanda piknik yapıyoruz, yan tarafta bir adam mangalı yakmaya uğraşıp duruyor. Yakıyor, tütüyor, sönüyor, tekrar dizip cebelleşiyor. Ailesi sofraya oturmuş et bekliyor.
Adam sonra gelip bizden yanmış köz istedi. Şükür bizim de işimiz bittiği için hemen ateşi takviye ettik. Üstüne de kendi kömürlerini dizince 20 dk içinde etlerin kokusu yayılmaya başladı. Oturup yediler ailecek mis gibi.
Bu haftasonu madem ateş yanacak, gelin harlı kömürün başında mangal yapmanın detaylarını konuşalım. Gerisini kendi mutfak sırlarınızla harmanlamayı siz halledersiniz.
Mangal Yakarken Kimyasal Tutuşturu kullanmayın
Şimdi eğri oturalım, doğru konuşalım. Marketlerde satılan, kibriti çakar çakmaz parlayan kimyasal tabletler, jeller veya gaz yağları var ya.. Evet, işi hızlandırıyor ama o kimyasal ürünler kara beladır.
Önce kömüre, sonra kömürden etinize siniyor. Aceleye getirip işi sağlıksız hale getirmeyin. Bu kimyasalların aslında şömine için tasarlanmış olduğunu unutmayın.
Doğru Mangal Nasıl Yakılır?
Doğal meşe kömürünü sabırla, eski usul gazete kağıdı, ince çıra veya kozalaklarla yakacaksınız.
Öncelikle kömür paketini elinizle kontrol edin. İçi toz olmuş kömürleri satın almayın. Toz kömür ateşi boğar, hava akışını keser ve aşırı duman yapar.
Bu yüzden marketlerde oradan oraya atılıp tutulmuş olanı değil, yol kenarı açık satılan ve iri parçalı kömürleri tercih ederim.
Yerde incecik dallar ve kuru yapraklar en iyi tutuşturucudur. Alt kısma 2 tane kömür parçası koyun, üstüne en ince dalları ufak çatı yapın.
Ateşi yakıp alevin yükselmeye başlamasıyla sırayla diğer ince dalları ekleyin ve kalın parçaları üstüne serpiştirin. Alevi boğacak kadar yığmayın.
Bu aşamayı geçerken kömür parçalarını etrafını kapatmayacak şekilde dikine çatı yaparak yerleştirmeye başlayın.
Sonra bırakın ateş kendi ritminde uyansın, odunun gerçek kokusu yayılsın. Siz de mangala dokunmadan ateşi rahat bırakın ve diğer işlerinize odaklanın.
Mangalda Et Pişirirken Yapılan Hatalar!
Mangalda kömür daha yeni tutuşmuş, etrafta simsiyah duman uçuşuyor, bizim sabırsız midesi aç mangalcı dayı etleri hemen telin üzerine fırlatıyor. O ilk çıkan siyah duman, tamamen zararlı maddelerle doludur.
Püf noktası; Kömür tamamen kor haline gelmeden, yani beyaz kül tabakası oluşmadan telin üzerine tek bir lokma bile et atılmayacak.
Kömürün öldüğü an, etin hayat bulduğu zamandır. Et ateşin hırçın aleviyle değil, ağır ağır demlenerek pişmeli ve ateşle doğrudan temasa geçmemeli.
Ben, dışarıda hazır pişmiş mangal ızgara yemekten kaçınırım. Çünkü kaç yerde ateş kor olmadan kapkara kömürün üstünde ızgara yapan ustalar gördüm. Ticari işletmelerde her şey acele olunca, zaten öyle kimse kimseyi düşünmüyor..
Mangalda Kömür ile Izgara Arasındaki Mesafe Ne Kadar Olmalı?
Mangal yakarken eti ateşe ne kadar yakın tutarsanız o kadar çabuk pişer sanmayın. Ateşe çok yakın olan etin dışı kömür gibi kapkara kesilir, içi çiğ kalır.
Izgara teli ile kömür arasında en az 10-15 cm mesafe olmak zorunda. Acelemiz yok; et o mesafeden gelen ısıyı sindire sindire alacak, suyu içinde kalacak. Dışı yanmadan içi pişecek. Böylece kanserojen maddelerde korumuş olacağız.
Mangal Yaparken Alev Almaması İçin Ne Yapmalı?
Yağ kömüre değdiği an “tıss” diye bir ses çıkar ve yukarı doğru sarı alevle yoğun duman fışkırır. İşte o duman, etin üzerine yapıştığında zararlı maddeleri içine gömer.
Ateşin harlanıp eti yakmasını önlemek için kömürün üzerine hafifçe kül serpiştirin. Hiç bir şey yapmadan sadece ızgarayı gerektiğinde çekerek ateşin dinmesini bekleyebilirsiniz.
Yukarıda bahsettiğim gibi, kömürle ızgara arasındaki 10 cm mesafe işte bu aşamada önem kazanıyor.
Yağ damladığında aniden alev çıkmasını engellemek için kömür üstüne biraz kaya tuzu serpmek alevi keser.
Çift Bölgeli Pişirme yöntemini uygulayın. Mangalın bir tarafına kömür yığıp diğer tarafını boş bırakın. Yağlı etleri ateşsiz tarafta kendi sıcaklığında pişirerek yağın ateşe damlamasını engelleyin.
Bu yöntemi özellikle köfte yaparken uyguluyorum. Kanat pişirirken de çok etkili oluyor, fakat pişme süresi biraz uzuyor. Ağır ağır piştiği içinde tadı daha lezzetli oluyor, yanma veya çiğ kalmıyor.
Mangal Ateşini Doğru Yönetin ve Kömür Tasarrufu Yapın
Mangal yaparken ateşi her zaman güçlü başlatın ve sonradan kömür takviyesi yapmayın..
Çünkü et pişirme sırasında ateş yetersiz kalırsa, ilave edeceğiniz kömürün kor olmasını beklemek zorundasınız. Bu süreç kalabalık ortamda masada bekleyenler için hoş olmaz.
1 kilo kaliteli meşe kömürü, yaklaşık 3 4 kilo eti pişirmeye yeter, ancak ateşi doğru yönetirseniz..
Mangalda Pişirme Sırası Nasıl Olmalı?
Ateşi verimli kullanmak ve her şeyi tek kalemde sofraya sıcak koymanın ince bir yanı var.
Güçlü bir şekilde harladığınız ateşin kömürü güvenli ve sağlıklı seviyeye gelirken onu asla boş bırakmayın.
Öncelikle patlıcan, domates, soğan gibi geç pişen, ama kolay kolay soğumayan sebzelere yer verin. Ardından yine geç pişen kemikli tavuk, göğüs gibi ürünleri koyun.
Kırmızı et, köfte, sucuk, balık, ciğer gibi çok çabuk pişen yiyecekleri en sona saklayın. Çünkü bunların pişmesi sadece 3 ila 5 dakika sürecektir.
Mangal Etini Marine Etmenin Sağlığa Faydaları
Çoğu insan eti marine etmeyi (soslamayı) sadece lezzet ve yumuşaklık versin diye yapar. Oysa işin arkasında kalkanı var.
Zeytinyağı, kekik, sarımsak ve sirke ya da limon gibi asidik malzemelerle yapılan marine, etin yüzeyinde koruyucu tabaka oluşturur. Bu tabaka, yüksek ısıya maruz kalan etin zararlı bileşenler üretmesini engeller.
Mangal yaparken Eti Yakmadan Nasıl Pişiririm?
Öncelikle mangal yaparken ızgaranın başından ayrılıp çevrenizdekilerle geyik yapmayacaksınız. O bulaşık elinizle telefona da dalmayacaksınız. Gözünüz sürekli ateşte olacak. Bir kişi mangaldan sorumludur ve görevi işinin başında olmaktır.
İnsanların sık yaptığı hata, eti koyar koymaz hemen öteki yüzünü çevirmek. Hayır, önce 1,5 dakika pişerek mühürlenmesini sağlayın, sonra arka yüzünü çevirin. En iyisi koyu pembe ve az pişmişi makuldür. Eğer çok pişmiş seviyorsanız bu aşamada tekrar ters düz yapın.
Ancak eti kesinlikle zenci gibi kapkara olana kadar bekletmeyin.
Mangalda Ne Pişirilir?
Mangal yaparken kalabalık bir ortam varsa, genelde çabuk pişen köfte ve kanat gibi ürünler tercih edildiğini zaten biliyorsunuz. Daha az kişiyle gurme tatlar için aklınıza gelen her şeyi tercih edebilirsiniz.
Mangalda sadece et pişmez. Patlıcan, biber, soğan, domates, mantar, patates gibi sebzelere de yer vermeyi unutmayın. Hatta bazen sadece sebze közleyip stok yapmak için bile ateş yaktığım olur.
Et tüketirken yanında sulu selli bol yeşil salata ve sebzelerin olması sadece lezzet değil, sağlık açısından da önemlidir.
İşin teknik ve sağlıklı kısmı kabaca böyle arkadaşlar. Ateşi doğru yönetmek hayatı doğru yönetmek gibidir. Sabır ister, özen ister, aceleye gelmez.
Ayrıca, benzer yazılarım için, Yeme İçme Gastronomi kategorisini ziyaret edin..
Ve şimdi bu ızgaranın üzerine kendi elinizin lezzetini, ateş kokularını ekleyip son noktayı koyma vakti sizde..
Ateşiniz bol, keseniz bereketli, muhabbetiniz daim olsun!
Bir yanıt yazın