Bazı yemekler vardır, onlarla ilişkimiz sadece karın doyurmak değildir, bir çeşit ayindir. Tadından ziyade, yediğimiz yemeğe son dokunuşu yapma şeklimiz asıl zevki belirler.
Mesela, kimi insanlar vardır, pilavın bembeyaz yüzeyine yoğurdu bir örtü gibi serer, kimi de cacığın tam ortasına pul biberden yanardağ inşa eder.
Kuru fasulyenin kıvamlı suyuna ekmeği banarken alınan sessiz haz aklını yerinden oynatır. Aynı şey karnıyarığın suyu için de geçerli. Patlıcanın arasında dolaşan suya ekmeği bana bana yerim.
Hele puding tenceresinin dibini tıkır tıkır kazımak gibisi yok. Çocukluğumdan beri yaparım bunu. 40 yıldır gidip geldiğimiz akrabalar bu alışkanlığımı unutmaz ve her seferinde dile getir.
Salatanın Suyu Neden Lezzetli?
Çünkü salatanın suyu, sofraların en masum ama en kurnaz oyuncusu. Velhasıl, lezzetin birikme noktası. Bitince dibinde biriken zeytinyağı, limon, tuz ya da sirkeli su, içerisindeki tüm lezzetlerin en tepeden aşağı süzülerek damıtılmış hali.
Salatanın suyu onun gerçek özüdür. Tüm malzemeler görevini tamamlamış ve ruhunu kasede bırakmıştır. Oraya kaşıkla dalmak, ekmek banmak, hatta benim yaptığım gibi kaseyi kafaya dikmek gibisi yoktur.
Suyunu en sevdiğim de genelde bol soğanlı çoban salatadır. Soğanın acısı domatesin özüyle birleşince ekmeğin yumuşak iç beyazıyla dans ederek birleşir. Kaseyi az kaldırıp özellikle soğanın bol olduğu yere birikmiş suyu banarak yemek icap eder.
Uyanıklara bir Çift Sözüm var
Şuna hep sinir olurum.. Daha salata tabağı masaya dopdolu gelir gelmez, sebzeler henüz diriyken kenardan bir delik açıp ekmeği o delikteki suya sokmaya çalışırlar. Özellikle kalabalık ailelerde ortaya konan salata kasesinde yaşanır bu durum.
Ulan iki dakika dur, az müsaade et ki salata bir harmanlansın, lezzet güzel güzel iyice dibe çöksün.
Bu işi daha en baştan yapınca, kase kurumuş gölün kenarında kalan cılız sazlık gibi kalıyor, tüm lezzet erkenden sömürülüyor. Posası kalınca da salatanın tadına çomak sokuluyor.
Yapma bunu…
Her işin dozunda bir vakti ve bekleme adabı vardır. Mevlana boşuna mı demiş, ”Her nasip vaktine esirdir” diye..
Masamda salata Tabağı ve Garsonla Düello
Şimdi lokantada yemeği yemişsin, salata bitmiş, tam ekmeği koparıp salatanın şu güzelim mis gibi suyuna bandırmaya hazırlanıyorsun. Ama işini ciddiye alan garson, sen ne olduğunu daha anlamadan çat diye gelip tabağı önünden almaya kalkıyor.
Son anda kaç kere fark edip geri çevirdim, ters ters bakarak ve ardından seslenerek..
“Arkadaş, dur bir dakika, Ben o salatanın dibindeki suyu içmek istiyorum! Sen o zevki benim elimden nasıl alırsın?”
Tabağın masadan gitmesi demek yarım kalmış hikaye gibidir. Sanki koca restoranda başka tabak kalmamış da sen gel önümdekini al.
Allahümme Sallii…
Garsona bakıp; “Tabağımı bırak ve bana bir kaşık getir lütfen, dibinin suyunu içeceğim” derim..
Çünkü salatanın suyu ziyan edilemez emektir, lezzettir ve sofranın ödülüdür. Et, tavuk, balık veya közde Diyarbakır usulü ciğer gibi şöyle etli metli yemekler ile en güzel uyumu yakalar.
Bir yanıt yazın