Beyaz Alev

Kavga etmek, didişmek, meydan okumak, boyun eğmek, kazanmak ve kaybetmek… Hepsi tespih tanesi gibi peş peşe dizilir insan ömrüne.

Çoğu kişi genelde kazananların hikayesini anlatır, ama bana göre zeibekiko, aslında hayatta bir şeyini kaybetmiş erkeğin dansıdır.

Düşerken bile yere sağlam basmak ve yere vurulan bir eyvallahtır. Öyle bildiğiniz yolu düz, cebi dolu, her daim kazananın harcı da değildir bu.

Hani bir yerden darbe yemiş, gelip gırtlağına bir şey çöküp düğümlenmiş de nefes alamıyorsun ya.. İşte ritmi ve melodiyi bulunca tekrar ‘ulan buradayım’ demenin, sancıya rağmen ayağı yere küt diye vurmanın yoludur.

Eğer dansçı olsam, benim için muhtemelen ayık kafayla tadı olmazdı. Şöyle iki duble patlatınca ruhun paslı zincirleri anca çözülür.

Kelimelerin yetmediği, söylemek isteyip her seferinde yutkunduğun ne varsa, yere bir tokat patlatarak anlatırsın derdini.

Kazancakis’in Zorba’sını yıllar önce okumuştum. Duygularını kelimelerle ifade edemeyen bir adamın kalkıp dans edişini anlamamıştım. Sonra başka bir meyhanede aynı düğüm benim boğazıma oturunca anladım.

Piste zeibekiko yapmak için çıkan adam, dünyanın en zenginiymiş gibi kaplar meydanı ve kralı olur meyhanenin.

Müzik ağırsa adımlar dağın zirvesine tırmanıyormuş gibi ağırlaşır, ritim ve melodi patlayınca ruhuyla birlikte patlar. Sonrası malumdur; patlat abi patlatabildiğince içindeki tüm fırtınayı…

Zeibekiko: Erkeğin Dansı Dedim, Ama Sahnede Kadın Var

Küllükte habire sönen sarma sigaramı yeniden yaktım. Göknur şarkıya başlamıştı, sahnedeki adamı izlemeye koyuldum.

Adam, kederin ağırlığıyla dizlerinin üstüne küt diye düşüyor, ama sanki yerden güç alırcasına top gibi geri fırlıyor.

Vay eli öpülesi babaannesine. Yahu bu nasıl bir hırs? Ben olsam, asla öyle bir dansı beceremem, vücudumu böylesine oturtamam. Yine de ileride bir kursa yazılıp şansımı denerim belki.

Şuna bak; ayağına sert bir tokat atıp kendi ekseninde pervane dönüyor, hani sanki feleğe bir sille de orada kendi yapıştırıyor.

Sonra sahneyi beyaz etekli kadına bırakıp çekildi. Kadın tamamen kendi havasında. Canı nerede yanıyorsa oradan zıplıyor.

Bacağına bir şaplak atıyor ki, bacaktan çıkan ses vallahi ta bizim masaya kadar geliyor.

Sendeleyip düşecek gibi yaparken, dengesini kaybedişten alıp tırnaklayarak masadaki rakı kadehine sarılıyor.

İzlerken kendimi kaybetmişim. Pazar balıkçılarının önünde bekleyen kediler gibi kadının hareketlerine bakakaldım.

Arkamdaki şişman adam “göremiyorum” diye bana biraz kaba homurdanmasa, olduğum yere mıhlanıp kalacaktım. Hemen özür diledim, toparlanıp oturdum yerime, ama gözlerim yine sürekli kadında.

Karşı Masadaki Kadın

Bu sırada diğer karşı masada bir başka kadın var; rakısından şöyle okkalı, “asıl ben buradayım” diyen bir fırt çekti. Kadehindeki aslan sütü neredeyse yarıya iniverdi diktiği ilk yudumla.

Aynı Bülent Ersoy gibi gömdü kafaya, zaten ona bakıyordum, anlamıştım kalkacağını. O okkalı yudumu almadan kalkmayacağını biliyordum.

Alkol kana karıştıkça, kadının yüzündeki yorgunluğu iyice silindi. Gözlerinin çevresindeki çizgiler daha bir çekici oldu. Gözüm, çaktırmadan kadının tüm derin çizgilerine takılı kaldı.

Aslında her birinde başka hikaye vardı.

Belki de her çizgi hayatındaki yaşanmışlıklardan kalmıştı, ama çizgiler bir kusur değil, bana mıknatıs gibiydi. İçimi de kıpır kıpır sıcacık yapmıştı işte.

Beyaz etekli kadın masasına dönünce ok gibi fırladı sahneye; hafızam beni yanıltmıyorsa, daha önce başka bir mekanda yine izlemiştim bu kadını.

Ama şimdi! Gözlerini sıkıca kapattı. Karanlıkta yolunu el yordamıyla bulmaya çalışan biri gibi dönmeye başladı ortada.

Ben de rakımdan bir yudum aldım. Bardağın dibinin ısınmış yerini de içip bitirdim. Üzerine su doldurdum ki bardağı temizlesin diye. Dirseğim tabağın içine girdi, bardak devrildi üstüme su akıyor…

Üstüm sırılsıklam, ama aklım çoktan başka yerdeydi.

Çakıcı Efe..

Düşündüm o an… Yunan ve Türk. Yahu bin yıldır beraberiz arkadaş. Yememiz, içmemiz, sokak ağzımız, hatta iflah olmaz inatçı milliyetçiliğimiz bile aynı hamurdan geliyor.

Siyasiler horoz dövüşü yapadursun, biz alt tarafta birbirimize çoktan harmanlanmışız. Kız alıp vermiş, akraba olmuşuz ve kimi zaman ailelerin rızası dışında olmuş.

Bir Yunanla tanışınca eğer dilimiz az buçuk dönüyorsa genelde kaynaşıveriyoruz. Şarkılarımız biz istemesek de zaten ciğerimize işliyor.

Sahi, Yunanlılar bizim Çakıcı Efe’ye acaba neden bu kadar vurgun?

Duyduğuma göre; Çakıcı, zengine kafa tutup fakire kol kanat germiş, hem de Türk’ü Rum’u ayırmadan. Rum köylüsü de onu dağlarda saklamış, ekmeğini bölüşmüş, su vermiş, aş vermiş.

Batı Anadolu’nun bildiğin Robin Hood’u gibi. İşte bu yüzden bugün hâlâ Çakıcı türküsünü kendi öz malı gibi sahiplenirmiş Yunanlar.

Anladım ki müzik dediğin pasaport sormuyor…

O geceden beş ay önceydi; Ada’da meyhanedeyim. Gecenin son demlerine yaklaşırken zeibekiko dansı izledik, sonra klarnet ve davul eşliğinde Türk zeybeği de çalıp oynadılar.

Butik mekanlarda masalar sık ve bitişik olur, insanlar birbiriyle kaynaşır. Hafızam yanıltmıyorsa, yan masada yaşlı bir adamın bana sözleri şuydu;

“Zeybek, Asya’dan süzülüp gelen şahin dansı genç. Kollar yukarıda, eller aşağıda. Ama Ege’nin bir tarafında şahin karşı kıyının kederiyle de birleşmiş, yaralı zeibekiko olmuş.”

Devamında bir şeyler daha demişti, ama unuttum.

Zeibekiko: Kırılan Her Tabakta Kendini Bulma

Şu an karşımda zeibekiko dansı yapan kadın sahnede kendi ruhunu bulurken, garsonun “patlat hadi” dercesine elime tutuşturduğu bir düzine tabağı kucakladım.

Tabii o an tabak kırma felsefesi ve raconu hatırladım bir an. Zihnimden geçen düşüncelerden de ayıldım tabakların ağırlığıyla.

Az önce arkamda homurdanan şişman adam vardı ya; o herif şimdi gelmiş benim önümü kapatıyordu. Dürtükleyip kıçımla ittirerek geçtim önüne ters ters bakarak.

Göknur o sevdiğim can alıcı nakaratı bitirmeden, en üstteki tabağı yan çevirip müziğin en muhteşem noktasında patır patır patlatıverdim.

Her yer Beyaz Alev gibi tabak parçalarına bulandı. Her kırılan tabakta sanki bir parça daha hafifledim ve rahatladım.

O gece eve dönerken içimdeki paslı zincirlerin sökülüp kaldırıma döküldüğünü hissettim.

Biliyorum ki; bir gün ben de öğrenip bu sahneye çıkacağım. Hiç becerikli değilim, utangacın tekiyim, ama dizimi yere küt diye vurduğumda sadece dansı değil, sessiz kavgaları da haykıracağım.

Zeibekiko yaparken her kırılan tabak nasıl başka yere dağılıyorsa, ben de her figürde kendimi yeniden hafiflemiş halde toplayacağım.

Belki öğrenemem ve figür de yapamam, zaten yapamasam da olur. Sadece içimden geçeni patlatacağım.

Çünkü Zeibekiko sarhoş dansı olarak görülse de, kaybeden erkeğin dansı desem de, artık bir cinsiyetten ötedir. Aslında düşerken bile yere sağlam basmayı bilen insanların dansıdır.

Ege’de Zeybek ve Kadının Yeri de bir başkadır. İzlerken tutulur kalırım. Onu da diğer yazımda ele aldım.

NOT:

Kasım 2015.

Bu yazı, o gecenin sabahı günlüğüme düştüğüm notlardan doğdu. Kapak görseli yıllar sonra bir restoranda zeibekiko çaldığım geceye ait.