Beyaz Alev

Fay hatlarında sessizce biriken enerji aniden boşalınca hayatları alt üst eder. Deprem sadece binaları değil, insan hafızasını, duygularını ve geleceğe yönelik umutlarını da sarsar.

Deprem, hiç bir hazırlık süresi tanımayan, ansızın toprağın derinliklerinden yükselen hatırlatmadır. 

Doğa bize kendisinin ne kadar güçlü olduğunu bildirir. Şiddetli depremler binaları yıkar, yollar çatlar, şehirler susup karanlığa gömülür. Her şey toz duman içindedir.

Deprem olduğunda insanın içini kaybettiklerinin acısı ve belirsizliğin korkusu kaplar.

Komşusunu enkazdan çıkarmaya çalışan yaşlı teyze,  çocuğunu sırtında taşıyan baba, o an artık kime nasıl yardım edeceğini bilemeden çaresizce ortada koşturan halkı görürsünüz.

Sokakta geçen günler boyu herkes el ele vermiştir. Ortada artık hayatta kalmanın değeri vardır.  Hiç tanımadığı insanlara yemek pişirip dağıtan anneler, çocukları çadırda oyalayıp abiler vardır.

Arama kurtarma ekiplerinin sorunluluğu ve psikolojik yükü nedir?

Saatlerce uykusuz, aç, yorgun şekilde zamanla yarışarak insan hayatı kurtarmaya çabalayan gönüllü ve profesyonel görevlilerin işi, dünya da en zor görevdir.

Yorgunluğun şiddeti sırtına ağrılar verdiği halde bir taşın üzerine oturup 2 dakika dinlenemezler, çevrede onlarca gözün üzerinde olduğundan rahatsızdır. Bunu yapamadan işine geri dönme gerekliliği vardır.

Arama kurtarma ekibi hayat kurtaran bir gönüllülük işidir. Kendini buna adayanlar görevin manevi değerini içten hisseder.

Deprem de Arama kurtarma görevlisi olmanın bir yaşı ve diploması yoktur. Genel sağlığı uygun, iradesi güçlü, soğuk kanlı her insan bu görevi yapar.

Afad sayfasından arama kurtarma hakkında detaylı bilgi bulabilirsiniz. Resmi kurumlar ile irtibata geçerek görev ve eğitim programları hakkında bilgi edinin.

Arama kurtarma ekibinde yeterli sayı olması, büyük deprem felaketleri ve doğal afetlerde geniş sahada zamanında müdahale için son derece önemlidir.

Depremde göçük altında kalmanın psikolojisi nedir?

Bir anda yer ayağınızın altında hızla kayar, Işıklar söner ve ne olduğunu anlayamadan bir çığlık yükselir. Şiddetli bir gürültü eşliğinde toz, karanlık ve sessizlik.

Bir deprem anında enkaz altında kalmak ve bunun akla gelmesi insanın en büyük korkularından biridir.

Depremde enkaz altında kalınca; Geceyi, gündüzü ve zamanı kestiremez. Dışarıdan gelen sesleri duyar, cevap veremez. Enkazın altında açlık, bitkinlik, çaresizlik vardır.

İnsan göçük altında dışarıda ne olduğunu görmez. Yakınlarının durumu hakkında bilgisi olmadığından ötürü, kendini içten içe yiyip bitirir.

Depremde göçük altında kurtarılmayı bekleyen insan, hayali ve gerçeği birleştirir, tüm yaşamını sorgular, film şeridi gibi gözlerinden geçer.

Ayıldığında şuursuzca geçen saatler boyu hayaller görür. Bazen saniyeler saatlere, bazen günler dakikalara kısalır. Bunu beyin döngüsünde fark edemez.

Bir canlının başına gelecek en kötü şeydir depremde göçük altında kalıp da kurtarılmayı beklemek.

Depremde afetzedeler için psikolojik destek

Depremzedeler için ilk günler, öncelikle kayıpların ağırlığıyla geçer. Evini, yakınlarını, alıştığı düzeni kaybetmek insanın ruhunda derin bir boşluk yaratır.

Birkaç gün önceki yaşamlarına ait şeyler artık yoktur. Zengini fakiri tek çatı altındadır. Çocuklar güven duygusunu yitirirken, yetişkinler sorumlulukların ağırlığını taşır.

Deprem sonrası çadır, konteyner gibi yaşam alanlarında geçen günler temel ihtiyaçları yeniden tanımlar. İçini ısıtacak bir tas sıcak çorba ve güvenli uyku alanı olması asla paha biçilemez gerçeklerdir.

Depremzedeler için bunların hiç biri artık lüks değil, hayata tutunmanın temel taşlarıdır.

Deprem bilinci ve Toplumsal dayanışma

Türkiye, deprem kuşağı altındadır. Gelişmiş toplumlar kadar yol kat edemiyor olsa da, her sallantı bize yeniden ayağa kalkmayı öğretir.

Bugün yaşadığımız acılar, yarının daha güçlü toplumunu kurabilmemiz için açık çağrıdır.

Depremi asla durduramayız, ne zaman olacağını da bilemeyiz. Gerçekleri kabul ederek deprem üzerinden çıkar gözetmeyen ahlaklı toplum bilinci oluşturmalıyız.

Vurdumduymazlık:

Dikkat ettiyseniz, deprem, sadece olduğunda uzmanların kapısı çalınır. Televizyonlar o gün için gündem yakalamıştır ve gecenin geç saatlerine kadar haberleri izleriz. Herkes fay hatlarının hareketini konuşur. Uzmanlar ile yapılan canlı bağlantılarda saatlerce olan biten tartışılıp yorumlanır.

Depremin şiddeti ve yıkıcı etkisi büyükse, bir günden bir iki haftaya kadar uzar.  Herkes bu gerçeği bir sonraki tekrarı yaşanana kadar hatırlamak istemez.

Neden:

Televizyonda onca dizi ve programlar var, deprem konusunu bilinçlendirici sahnelere yer verilmiyor.

İnsanlar televizyon dizilerinde bir çok şeyi öğrenir. Karakterleri ve olayları benimseyerek etkisinde kalır. Deprem bilinci dizi senaryolarında eğitici bir şekilde vurgulansa halk daha iyi bilinçlenirdi.

Halkın eğitimi ve bilinci için medya en keskin kılıçtır, tabi doğru yönde kullanılırsa.

Kentsel Dönüşüm Güvenli Yaşam Vaadi mi, Rant Mücadelesi mi?

Burası o kadar karmaşık durum ki, daha önemli gerçek şudur;

Yapılaşma rant amaçlı olmamalı, çürük binalara yönelerek depreme karşı yapılan dönüşüme yer verilmeli.

Bugün önceliğin çoğu yerde ranta yönelik olduğunu görüyoruz. Bir tarafta yıkılmaya yüz tutmuş evler var, öte yanda çılgın milyon dolarlık projeler.

Depreme hazırlık çalışmalarında, kentsel dönüşümde yeni yapılaşma beraberinde farklı sorunları da getiriyor.

Finansal:

Maddi olarak finansal zorluk insanların kentsel dönüşümde maliyetleri karşılamasını engeller.

Yeni yapılan binaların kirası, satış rakamları ve yüksek aidat ödemeleri bütçesi kısıtlı insanları çok zorlar. Bugün emekli maaşlarını düşününce kiraları karşılamak neredeyse imkansız. İnsanlar evlerinden ayrılıp düzenlerini bozmak istemeyebilir.

Yaşam alanı kısıtlaması;

Deprem hazırlık çalışmaları ve kentsel dönüşümde insanların yeni evde dar alanlarda yaşamaya zorlanması gibi faktörler ve anlaşmazlıklar süreçlerin uzamasına sebep olur.

Son Söz;

İnsanlar evlerinin depreme ne kadar dayanıklı olup olmadığını biliyor. Riskli binalarda belirsizlikler elini bağlıyor. Zaten kentsel dönüşümde asıl endişe de bu…

Deprem anında ve sonrasında neler yapılır? Bunu diğer yazımda okuyarak çevrenizi bilinçlendirin. Eklemek istediğiniz önemli şeyleri yorumlarda dile getirin.